SASTRA, DIMADURA – 41 contoh paparegan Madura 4 baris ini adalah lanjutan dari artikel sebelumnya, Mengenal 2 Jenis Paparegan Madura. Dalam artikel tersebut telah redaksi jelaskan pengertian dan sekilas uraian tentang paparegan Madura jenis 2 baris dan 4 baris. Sementara pada artikel kali ini, redaksi hendak lebih fokus pada pembahasan paparegan atau paparekan Madura jenis 4 baris. Kita ingat-ingat sekilas saja, bahwa paparegan 4 baris, sebagaimana paparegan 2 baris, mesti mengandung giru lagu atau rima yang sepadan antar baris per baris. Jika sampiran (bhibhidhân) paparegan 2 baris ada yang terdiri atas 7 bahkan 4 sukukata, maka dalam paparegan 4 baris hal yang demikian bisa dikatakan tidak boleh terjadi. Artikel Sebelumnya: Mengenal 2 Jenis Paparegan Madura: Definisi, Ciri, Contoh dan Cara Merangkainya Paparegan 4 baris lebih pas jika kita sebut pantun klasik. Jadi, susunan kalimat dalam setiap barisnya lumrah terdiri atas 8 sukukata. Ada juga yang lebih hingga 9 atau 10 sukukata, tapi jarang.
1
Karato' nèko wa-towa
Bâḍḍhâi pèrèng sarombân
Bârinto dhika taowa
Bhidhâna orèng bi' kèbân

2
Ajâm tao sakè' kèya
Kocèng toman tèḍung kèya
Kèbân sarombân pokalla
Manossa angghuy akkalla

3
Ajâm panḍâ' èco-pecco
Wa' lobur bâḍḍhâi kèrèng
Mon ta' enḍâ' èco-koco
Jhâ' lèbur co-ngocowan orèng

Jika kita perhatikan 3 pantun di atas, maka kita pun akan mendapatkan beberapa macam rima atau yang dalam paramasastra Madura disebut ghuru laghu. Paparegan 1 berimakan ab-ab; Paparegan 2 berakhiran sukukata a-a-a-a atau a-a-b-b; dan Paparegan 3 dengan guru lagu ab-ab. Bedanya paparegan dengan pantun atau puisi lama adalah pada kesepadanan bunyi kosakata yang menyusun kalimatnya. Untuk mengarang sebuah pantun, kita cukup menyesuaikan bunyi sukukata di akhir setiap baris, baik dengan model rima aa-aa, aa-bb, maupun ab-ab. Sementara untuk menyusun paparegan, selain nuansa kalimatnya harus benuansa klasik dan menarik, setiap kosakata dalam sampirannya mesti dicarikan padanan kosakata terkait dengan muatan vokal dan konsonan yang--kalau tidak mirip, minimal--sepadan atau kufuk. DimaduraID kutip dari serbaserbiilmu dan berbagai sumber, berikut 41 kumpulan paparegan madura jenis 4 baris.

Kumpulan Paparegan 4 Baris

(Ejaan BBJT 2014)
Tella' tella' tobi' tobi'
Oto' polong ru-bhiruna
Kala' kala' bi' pa-abi'
Poko' melo lu-dhulluna
Bengko rosak sarta dhuksak
Sabhârâng tabingnga bhuwâl
Bengko rosak ghi' ta' èsak
Râng-bhârâng taḍâ’ è jhuwâl
Bherrâs plotan sella ghulâ
Ghâbây Ièmbur jhâ' ghut-segghut
Maddhâ trètan noro' bulâ
Ajjhâ' Ièbur ajârunggut
 
Bârunengnga ngennèng mènnya'
Èrampat sè amacaa
Jhâ' neng-senneng bâḍâ è dhunnya
È akhèrat èsèksaa

Dhâghing kata' palèng powa
Taḍâ’ ongghu ra'-ora'na
Ngèding oca'na rèng towa
Ajjhâ' sangkal sa oca'na

Ḍâ' ḍâjââ ḍâ' lao'a
Mèkol lanḍu' ngeppè' buku
Asomajâ jhâ' noro'a
Pokol bâllu' ḍateng ongghu

Bâḍâ nyangsang è pakèbânna
Bân-abân èntara nyassa
Jhâ' sang-posang pamolèna
Najjân kèbân anḍi' rassa

Ècang-koncang komèrèna
Èkoncang komèrè kotong
Jhâ' sang-posang pamolèna
Sè èkaposang èkarontong

Gheḍḍhâng sabhâ ampon nongkol
Ghadhebbhungnga jhâ' ca-cacca
Bilâ dhika apol-kompol
Patè-ngatè sè acaca

Ghâi' bintang ghâgghâr bulân
Paghâi'na pangghângnga ajâm
Kaka' èntar ghân sabulân
Paèntarra nangghâ'â bâjâng 

Ghâghâmbhâng kaju angsana
Bilis ghâtel è ranca'na
Etèmbhâng ka ponapana
Sakèng nèser ka oca'na 

Ghâi' bintang ghâgghâr bulân
Paghâi'na kalanceng potè 
Kaka' èntar nèng sabulân
Paghi' mandhâr ḍâpa'a polè  

Jhâmbhu bârâ' jhâmbhu ḍhâḍhu 
Cè' lebâssâ abâsânna
Sè bârinto dhaddhi padhu
Pon ta' lèbur bekkasânna 

Karato' nèko wa-towa
Bâḍḍhâi pèrèng sarombân
Bârinto dhika taowa
Bhidhâna orèng bi' kèbân

Ajâm tao sakè' kèya
Kocèng toman tèḍung kèya
Kèbân sarombân pokalla
Manossa angghuy akkalla

Ka Bhâli nangghâ' sarkajâ
Seppeddhâ bâḍḍhâi bubu
Bilâ paghi' bulâ pon rajâ
Amènḍhâ'â rama èbhu

Lorong kènè' pèngghir ḍâjâ
Klanceng potè mara tonjhung
Pong ghi' kènè' omor ngoḍâ
Pabhâjheng nyarè pènjhung

Mano' kwacè nyarè bighi
Lamon Iarang mellè tonjhung
Pènter soccè buḍḍhi tèngghi
Ajhi Iarang lebbi monjhung

Mellè cangkèr è pasar mènggu
Ejâ-kajâ kèng terronam
Mon èpèkkèr klabân ongghu
Nyata rajâ panarèmana

Namen maghi' tombu sokon
Cabbhi jhâmo nèko ranran
Orèng oḍi’ kodhu rokon
Kabbhi pasarmo jhâ' tokaran

Nono opak nono kèpèng
Nono bhândheng ḍâ' marḍâna
Mon èkoca' jhâ' nampèlèng
Nèko seḍḍheng bân salana

Ngarè' lalang ngèbâ kalèlès
Les-palessa ngennènga nila
Bulâ palang ta' tao nolès
Ḍâri malessa asakola

Ngangghuy songko' ḍâri ghluddhru 
Asarongan nompa' vèspa 
Ta' noro' ḍhâbuna ghuru 
Salanjhângnga abâ' nèspa 

Ngobbhâr dhupa ḍâlem roma 
Klambhi tebbâ' asarongan
Jhâ' Ioppa bhuṭok sèramma
Buwâ lebbhâ' long-polongan

Ngarè' belta ngèbâ saḍâ'
Mon motta è kèbâ kèya
Taḍâ’ kasta nèng è yaḍâ'
Ghi' kasta è buḍi kèya

Ngala' mènnya' asoroya
Ngala' kaca tabing ḍâjâ
Kodhu ènga' sèpat asorra
Nyopprè abâ' ajhina rajâ

Ngarè' lalang tombu ghânjhi
Ngowan bhellu ka labbhuwân
Bulâ palang ta' tao ngajhi
Tabhâlillu ka tabbhuwân

Nyabâ' tales ḍâri bhânjhâr
Palaèn ḍâri ghettana
Abâ' males sengka ajhâr
Samangkèn karè kastana
Bhânter ceppet ngonjhem tèngkas
Kana' pojhur nemmo pacè
Pènter cakep tajhem tangkas
Kanthè jhujhur atè soccè

Perrèng pettong potè-potè
Ètèk kosta ḍâ' ghulina
Reng lalakon pangastètè
Ma' ta' kasta ḍibudina

Pèr-èpèran jhârân lèma’
Jhârân celleng taḍâ’ bunto'na 
Kèr-pèkkèran kanca bânnya'
Ajhâr abhâreng bânnya' ollèna

Pangalkal dhâghing olorra
Ghanèko ghadhu bhân arè
Mon cengkal ka pètotorra
Tanto buḍḍhu buḍi arè

Sapa dhika anḍi' tarnya'
Kaju ghabhus èter-ènter
Sapa dhika anḍi' ana'
Sèla bhâghus lagghi' pènter

Sampèr sarong ka poncana
Ngobbhar roman kalarèna
Orêng ontong bânnya' kancana
Bhakal nyaman buḍi arèna

Salokkè' tamennê binès
Bân-abân tamennè jhâi
Mon orèng sakè' ngès-nangês
Dhinêng kèbân neng-enneng bhâi

Pao keccè' kalèllèyan
Somorra bâḍâ è ḍâjâ
Tao lècèk sakalèyan
Saomorra ta' è parcajâ

Sabbhân jhum'at maca slawat
Mon kaangghep paḍâ latèn
Parlo sèhat sarta kowat
Teng-teng teggep lahèr bhâtèn

Tarnya'na ronto bhiruna
Ala-ola jhuko' bhândheng
Na' kana' nèko kodhuna
Asakola kodhu bhajheng

Ta' enḍâ' nyampang lorongnga
Lorongnga tombuwi jlanter
Ta' enḍâ' ngala' toronna
Toronna orèng ta' pènter

Ta' enḍâ' nyampang lorongnga
Lorongnga tombuwi mondhu
Ta' enḍâ' ngala' toronna
Toronna orèng bhuḍhu

Ta' enḍâ' nyampang lorongnga
Lorongnga tombuwi kolat
Ta' enḍâ' ngala' toronna
Toronna orèng ta' pèlak
  Yah, itulah 41 kumpulan paparegan Madura jenis 4 baris. Sekian semoga bermanfaat.