GHÂRḌU BHUḌÂJÂ, DIMADURA – Madura paneka polo se ta' gun kasohor polana kerraban sape ban bujana, bali' jugan karana adat otaba budhaja se possa' kalaban bubulangan becce' kamadura'an (nilai-nilai lokal).

Sala-settong budhaja se nyalenda se kantos samangken paggun eromat ekalako ban reng Madura enggi paneka budhaja nyarang ojan. Tradisi nyarang ojan agambarragi kowadda romasa sabala'an-sataretanan magarsare e Madura.

Budhaja ban Rassa Pabala

Dhalem kaodhi'anna reng Madura, nyarang ojan banne guna daddi tatengnger du'a nyangkal ojan. Lebat langkong saka'dhinto, nyarang ojan anyata'agi essena parebasan rampa' naong baringen korong—aromat kasarmowan bisareng bala tor tatangga, otamaepon sabarundhut sana' baraja.

Naleka sala settong magarsare andhi' karja otaba gabay (gawe, ca'na reng Jaba), akadiya babakalan, kakabinan, komantanan, sonnadan, tor samacemma, yakte makompol sabarundhut sana' baraja, bala tor tatangga, daddi settong kasomakta'an se ta' kenneng tabar.

Saka'dhinto, kalaban rassa pangatako' toron ojan tempo daddina karja, magarsare Madura kappra abalangaja kadiponapa carana sopaja karja kalampan kalaban sae—di-kadiya haram hokomma badhana gangguwan, ponapa'a bisaos macemma.

Duwana Nyarang Ojan

[caption id="attachment_9111" align="aligncenter" width="680"]Gambar Ilustrasi Tokang Sarang pareppa'na Nyarang Ojan (Foto - Doc. Dimadura) Gambar Ilustrasi Tokang Sarang pareppa'na Nyarang Ojan (Doc. Dimadura)[/caption]

Kalakowan nyarang ojan bannya' macemma, dhari se paleng kappra kantos se ta' maso' akkal. Sala settongnga kalaban adu'a areng-bareng, jau sabellunna alako karja.

Du'a paneka tamaso' se paleng kappra; parcaja ja' paggun Pangeran se ngaratone gulina alam.

Salaen du'a, magarsare Madura kappra menta bantowan ka tokang sarang (pawang hujan). Tokang sarang se pon pajat kaonang andhi' kajunelan nyalenda, bisa matoro'-oca' ojan; soro nyengla, nyengla; soro apeyak, apeyak sakaleng adha'—badha wa-duwana, badha carana.

Acem-macem baragat se kodu esanattagi ban se andhi' karja, otabaepon pajat pon egiba dibi' ban tokang sarangnga. Kadhang ngangguy lantaran kerres malathe sato'or, Kerres kasebbut biyasana gun esaba' e bubungan romana oreng se andhi' karja. Tantona kalaban duwa-duwa khosos.