Logo DimaduraPANGKENG SASTRA DIMADURAID - Bangsalan aropa'agi sala settong bagiyan dhari macemma Lalonget Basa Madura. Lalonget enggi paneka okara se endha kaperengngannepon (sastra), biyasa eguna'agi dhalem kaodhi'an re-sa'are nalekana oreng Madura adha-kandha, otamaepon naleka badha semo. Semo se emaksod enggi ka'dhinto daddina acara, se ka'dhimma kasempadan gapaneka aropa'agi kabadha'an akompolla oreng bannya'. Kapparaepon reng Madura kodu ajaga sola tengka naleka badha e semo. Abali ka jajarba'an ngengenge bangsalan, e baba ka'dhinto bakal ejarba'agi ponapa arte tor kadiponapa carana abadhi okara bangsalan se lerres tor bagus.

Artena Bangsalan

Bangsalan enggi ka'dhinto settong okara se eyanggit kantos bisa nombuwagi oca' se agandhu' keccap same (maksod/panebbus) sareng keccabba oca' se daddi arte otaba paneggessa oca' bangsalan kasebbut. Abak mabingong, enggi? Saestona, bangsalan ka'dhinto same sareng artena oca' bangsolan (jawaban). Sopaja ta' bingong, ngereng jujuk maso' dha' jajarba'an ngengenge conto kadiponapa carana nganggit okara bangsalan. Manabi nganggida settong oca' daddi okara bangsalan, estona badan kaula sadaja masthe oneng empa' (4) tareka kadiponapa carana madhapa' okara bangsalan, kadiya se badhi ejarba'agi e baba ka'dhinto.

4 Tareka Cara Madhapa' Okara Bangsalan

  1. Sabellunna abadhi okara bangsalan, paramaos masthe oneng dha' se esebbut oca' panebbus, nyoppre pameyarsa nangkep ka maksodda okara bangsalan se bakal eyanggit otaba epadhapa'.
  2. Okara bangsalan se badhi epadhapa' masthe agandhu' oca' se gampang ekangarte (jarna'), nyoppre ta nombuwagi sala maksod dhari pameyarsa se maos.
  3. Okara bangsalan epadhapa' noro'agi kabadha'an, kadiponapa tor pasera bisaos se badhi merengngagi okara bangsalan gapaneka, nyoppre para pameyarsa ngarte dha' ponapa se ekacator.
  4. Oreng se bakal eyadhebbi kodu oneng ponapa saongguna se esebbut panegges tor panebbus dhari cem-macemma oca' bangsalan.

Contona Okara Bangsalan

E baba ka'dhinto aropa'agi contona okara bangsalan dhalem re-sa'are kaodhi'anna magarsare Madura. Sala settongnga okara bangsalan se biyasa ekoca'agi naleka narema tamoy. Manabi neng e disa'an, tamoy biyasa edha'ari otaba eparanta sareng tuan rumah. Nalekana dha'aran ampon ranta, kappraepon tuan rumah bakal ngajak tor nyapa tamoy kalaban dhabu:

" Eyatore pondhut tor dha'ar, pasaeyagi, nye'-konye' gunong ka'dhinto, samo-nemmona! " Se emaksod oca' bangsalan dhalem okara e attas enggi ka'dhinto: *Nye'-konye' gunong*. Panegges otaba arte dhari oca' Konye' Gunong enggi paneka: Temmo. Sabatara oca' *Samo-nemmona* ka'dhissa' ekoca' panebbus otaba maksodda. Jarna'epon saka'dhinto:

  1. Nye'-konye' gunong > oca' bangsalan
  2. Temmo > arte otaba panegges
  3. Samo-nemmona > maksod otaba panebbus

Conto Bangsalan Laenna

Conto laen, kadiya cap-ocaban naleka badha na'-kana' mangkada mangkada asakola. Reng seppona adhabu:

" Senga', Cong... Bing.. mon la mangkada, perreng malang e songay, ngastete neng e jalan!

"

  1. Perreng malang e songay > oca' bangsalan
  2. Tete > arte otaba paneggessa
  3. Ngastete > maksod otaba panebbussa
Conto laen pole, kadiya ca'-oca'anna ale' naleka nangale embugga dhalem kabdha'an posang

" Ma' ngembang penang, Buk! Ka bara' ka temor, napa se esare?

" Manabi ebirji', daddina saka'dhinto:

  1. Ngembang penang > oca' bangsalanna
  2. Sare > arte otaba paneggessa
  3. Se esare > maksod otaba panebbussa
Conto dhalem tor-ator menangka panotop dhadhabun neng e tengka otaba acara semo kadiya okara:

" Atas sadaja pamator se ampon ka'ator, baddha kembang sadaja kalopodan, badan kaula nyo'ona sapora se ta' kabates.

" Baddha kembang arte teggessa paneka eppot. Sabatara maksod otaba panebbussa enggi paneka oca' kalopodan. Saka'dhinto jajarba'an ngengeng bab bangsalan, malar moga bisa'a megunane tor daddiya tambana pangaonengan dhalem kaodhi'an re-sa'are monggu paramaos Dimadura. Salam.. Mator sakalangkong. ***