SASTRA, DIMADURA – E baba paneka pan-saponapan conto ngengenge tembang gambu (tembhâng ghâmbu) basa Jaba se eyalle ka basa Madura tor Indonesia. Jajarba'an ngengenge tembang gambu ka'dhinto redaksi tokel dhari pan-saponapan somber, sala-settongnga jajarba'an se epaongga sareng sala-settong ahli budhaja Madura asal Sumenep, Tadjul Arifin neng e galimpo' WhatsApp MGMP Basa Madura Sumenep ondhak SMP. Redaksi dimadura apangrasa parlo malanggeng literasi sastra basa Madura ka'dhinto sopaja bisa emaos otamaepon sareng ngangodhadan-ngangodhadan Madura, sae are samangken, langkong-langkong kantos budi are pagi'.
MAOS LAENNA:

Tembang Sekar Gambu Basa Jaba

Sekar gambuh ping catur, Kang cinatur polah kang kalantur Tanpa tutur katula tula katali Kadaluarsa katutuh Kapatuh pan dadi awon Aja nganti kabanjur Sabarang polah ingkang nora jujur, Yen kebanjur sayekti kojur tan becik, Becik ngupayaa iku, Pitutur ingkang sayektos. Tutur bener puniku, Sayektine apantes tiniru, Nadyan metu saking wong sudra papeki, Lamun becik nggone muruk

Sekar Gambu dhalem Basa Madura

Tembang gambu se kapeng empa' Se ekacator bab pola tengka se nalebadi Mon ta' eburuk bakal atamba juba' Amarga pas daddi babatek Babatek se apanggibat kajuba'an Ajja' kantos tacabbur Ka dhalem tengka se ta' jujur Melaepon manabi pon tacabbur Tanto pon bakal calaka', ta' sae Langkong becce' abalangaja'a sampeyan noro'a toladha se sanyatana Babulangan becce' se saestona pantes etoro'
MAOS JUGAN: Saloka Kona: Kabajengnganna Tao Nolong Aba’na

Sekar Gambu dhalem Basa Indonesia

Tembang gambuh keempat Yang dibicarakan tentang perilaku yang kebablasan Tanpa nasihat terjerat penderitaan Terlanjur menjadi kebiasaan Kebiasaan bisa berakibat buruk Jangan sampai terlanjur Bertingkah polah yang tidak jujur Jika telanjur tentu akan celaka dan tidak baik Lebih baik berusahalah (mengikuti) ajaran yang sejati Ucapan yang benar itu Sejatinya pantas untuk diikuti Meskipun keluar dari orang yang rendah derajatnya Kalau baik berkenan ikutilah

Jajarba'an Tembang Gambu

Okara e attas gapaneka guna sabagiyan bab baburugan becce' dhalem tembang gambu se bisa epaongga dhalem kasempadan ka'dhinto. Nyoppre daddi tambana pangaonengan paramaos dimadura, insya Allah legga bakto se bakal dhateng badhi epaongga jajarba'an se langkong jarna'. Tembang gambu se kapeng empa' e attas gapaneka notorragi bab babatek se ta' bisa ecengket. Ponapa se ekoca' babatek se ta' bisa ecengket ganeka? E baba paneka sakone' jajarba'an dhari salerana Tadjul Arifin. Oca' tanpa tutur andhi' arte ta' nyerrep baburugan, katula-tula (odhi' parcoma), katali, kadaluwarsa (atamba abit atamba tellat), katutuh (bakal tacellet/takepe'). Maksodda, manossa odhi' se ta' nyerrep baburugan bakal parcoma, tamba abit pas atamba tellat tor ta' ekenneng ajum. Enggapaneka tatekkonna oreng se ta' nyerrep baburugan. Amarga sabban-sabban badha oreng seppo mamorok ta' poron merengngagi baburugan oreng se langkong oneng, odhi'na bakal parcoma tor ta' amegunane. Biyasana oreng se ta' poron dha' baburuganna oreng kaangguy nyare panduman odhi'na, cokop ngambuwagi pekkeranna dibi' kalaban cara ajajal teppa' otaba lopot. Bisa manggi bisa bunten. Tape bila manggi cacoban se ta' bisa eyatase dibi', naleka gapaneka badan kaula sadaja biyasana, buru pas aromasa ja' aba' kalero. Bida kalaban oreng se atoro' dha' baburuganna oreng laen, langkong-langkong se aseppowan, tantona odhi'na lebbi samporna tor mojjra'. Oreng se kadi paneka tamba abit tamba takepe'/tacellet (katutuh). Dineng oca' katutuh ka'dhinto biyasana eguna'agi ka'angguy nyebbut kabadha'an oreng se epentae tanggung jawab tape ta' bisa nyengla dhari kabajibanna. Gattra e attas gapaneka agandhu' arte oreng se ta' olle pangaonengan dhari oreng laen se biyasa mamorok. Kapatuh (bila pon biasa), pan (bakal) dadi (daddi), awon (juba'). Teggessa, bila tengka juba' pon ekababatek, yakte oreng gapaneka bakal juba' saterossa, amarga pon ekababatek, ta' bisa eyothek salanjang odhi'na. Oca' kapatuh agandhu' arte ampon ekabiyasa ban dhaksakala dhalem ngalakone lalampan, amarga ampon daddi babatek se ta' ekenneng othek, apanggibat marogi dha' aba'na dibi'. Arte oca' se ta' kasebbut: sekar (kembang) gambuh (amacem), ping (kapeng), catur (empa'), kang (se), cinatur (ekacator), polah (tatekkon/babatek), kalantur (nyalator). Saka'dhinto sakadar jajarba'an bab Tembang Gambu, moga daddiya panduman odhi' dha' paramaos dimadura, sae anom, ebu otabaepon ngangodhadan Madura.***