Monggu oreng se tengngen (teliti), tanto badhana mitos ta’ jujuk mayakin aba’na; ta’ jujuk saroju’ tor enggal daddi tateggudan dhalem lampa re-saarena.

Dhalem sabatara pangaonengan badan kaula, mitos tanto aropa barang tepo, kadiya ampon ejarba’agi neng e kabidan paragraf anggidan ka’dhinto.

Saenggana, sabellunna onggu parcaja, aba’ tanto buto dha’ bukte lerres-buntenna badhana mitos se bakal kasebbut.

Pamanggi laen, mitos aropa’agi pangajaran ollena manossa agi’-gigi’ kalaban akkal tor rasio se epareng Pangeran.

Rasio se emaksod paneka ta’ same kalaban akkal. Menorot dhabuepon KH Abdullah Tarate, kadiya se jarba’agi Zaini Anugerah tempo tor-catoran sareng Yosuki Kyabaru neng e barung dhajana MTs N Tarate, se ekoca’ rasio enggi ka’dhinto pekkeran e attassa/samarena akkal.

Jarna’epon, saestona mitos ka’dhinto banne guna ollena panca lema sareng akkal, bali’ aropa’agi asel dhari: mola-mola nalektek kabadha’an, epekker kalaban akkal, terros kantos teba giliran lakona ate (rasio).

Gapaneka maksottepon ka’angguy nyelle’ langkong dhalem ponapa hekma tor basa se ngeppas ka’angguy matanduk pathena careta: dha’ aba’, tor magarsare se sagalimpo’ sareng aba’na.

Maos Jugan: Filosofi Pèrèt Kanḍung, Sebuah Tradisi Upacara Adat di Madura

• Cem-macemma Mitos

Dhalem pan-saponapan katerrangan ollena oreng nalektek pangajaran ejarba’agi: ponapa, kadiponapa, tor ponapa bisaos mitos se badha tor ampon  adhu’-budhu’ noro’ gulu’-gilina budhaja se badha.

Betrand Russel apareng pamanggi, ja’ saestona “mitos” enggi ka’dhinto pan-saponapan careta se epadhapa’ kalaban lebbina basa (hiperbolis) kalaban tojjuwan laen se ngetek neng e dhalem arte biyasana.